Khí thải carbon của Amazon, Microsoft, Meta, Alphabet tăng 2,5 lần trong ba năm khi mở rộng tính năng AI, theo Liên Hợp Quốc.
Thông tin trên được Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), một cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc, công bố trong báo cáo phát hành ngày 5/6. Lượng khí thải tính toán trong phạm vi 1 và 2, gồm phát thải trực tiếp và gián tiếp từ nguồn điện, hệ thống sưởi ấm, làm lạnh, từ năm 2020-2023.
Mức khí thải tăng gấp 2,5 lần (tăng 150%) do việc mở rộng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các trung tâm dữ liệu ngốn nhiều năng lượng. Trong đó, lượng khí thải carbon trong hoạt động của Amazon tăng mạnh nhất (182%), tiếp theo là Microsoft (155%), Meta (145%) và Alphabet (138%).
ITU đã theo dõi lượng khí thải nhà kính của 200 công ty công nghệ hàng đầu thế giới trong giai đoạn 2020-2023.
Thực tế, tính riêng phát thải phạm vi 2 trong sử dụng năng lượng, tức phát thải từ nguồn cấp điện, Microsoft đã tăng khí thải carbon từ 4,3 triệu tấn trong năm 2020 lên gần 10 triệu tấn vào năm 2024, theo Financial Times.
Để đảm bảo không trật hướng khỏi mục tiêu phát thải âm vào năm 2030, ông lớn công nghệ này đã tăng cường mua tín chỉ carbon. Tín chỉ carbon (carbon credit) là một loại giấy phép hoặc chứng chỉ có thể giao dịch, có giá trị mua bán và cung cấp cho người nắm giữ tín chỉ quyền phát thải một tấn CO2 hoặc loại khí thải khác nằm trong danh sách khí thải nhà kính.
Ví dụ, một công ty dùng điện than ở bang Illinois có thể mua tín chỉ carbon của một công ty điện mặt trời ở Texas để bù vào lượng CO2 thải ra môi trường. Sau khi sử dụng tín chỉ bù trừ, lượng thải CO2 của Microsoft trong năm 2020 còn 456.000 tấn, năm 2024 chỉ còn 259.000 tấn.
Phản hồi về báo cáo của ITU, Meta, công ty sở hữu Facebook và WhatsApp, nói đang nỗ lực giảm lượng khí thải, năng lượng và nước trong các trung tâm dữ liệu của họ. Mới đây, họ cũng đã ký hợp đồng mua điện hạt nhân, nguồn điện nền, xanh và bền vững.
Mua điện hạt nhân cũng là giải pháp của Amazon, hướng tới nguồn năng lượng không phát thải. Bên cạnh đó, họ cũng đầu tư vào năng lượng tái tạo. Microsoft tăng gấp đôi tỷ lệ tiết kiệm điện vào năm ngoái, đang chuyển sang thiết kế làm mát bằng chất lỏng ở cấp độ chip, thay vì các hệ thống làm mát truyền thống, nhằm giảm năng lượng tiêu thụ tại trung tâm dữ liệu.
Nhóm tác giả ITU trích dẫn một báo cáo khác dự kiến khí thải carbon từ 20 hệ thống AI lớn nhất ở mức 102,6 triệu tấn CO2 mỗi năm. Họ cũng nhấn mạnh rằng ngày càng nhiều công ty kỹ thuật số đã đặt ra mục tiêu phát thải, nhưng những tham vọng đó vẫn chưa chuyển hóa thành hành động thực tế.
Nguồn: vnexpress.net
Trong cách nhìn truyền thống, trung tâm dữ liệu được đánh giá dựa trên quy mô, tốc độ xử lý và khả năng mở rộng. Càng nhiều máy chủ, càng nhiều tài nguyên, càng có lợi thế. Tuy nhiên, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành này phải nhìn lại chính nền tảng của mình. Khi nhu cầu tính toán tăng vọt chưa từng có, một biến số tưởng như phụ trợ lại nổi lên chi phối toàn bộ cuộc chơi: điện năng. Và ở trung tâm của bài toán điện năng ấy chính là chip.
Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, một thực tế đang dần trở nên rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng công nghệ, mà đã trở thành thị trường lớn nhất và quan trọng nhất của ngành chip AI. Nếu như trước đây, chip bán dẫn chủ yếu phục vụ cho máy tính cá nhân, điện thoại hay thiết bị điện tử tiêu dùng, thì ngày nay, phần lớn giá trị của chip tiên tiến lại nằm trong các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và nuôi dưỡng các hệ thống AI quy mô lớn.
Trong nhiều năm, ngành trung tâm dữ liệu phát triển dựa trên một logic tương đối đơn giản: phần cứng được chuẩn hóa, chip được sản xuất bởi một số ít công ty bán dẫn, và các nhà vận hành hạ tầng chỉ cần mua về, lắp đặt, rồi tối ưu vận hành. Mô hình này từng tạo ra sự ổn định và khả năng mở rộng nhanh chóng cho internet, điện toán đám mây và các dịch vụ số.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký quyết định phê duyệt Đề án “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số và trung tâm dữ liệu quy mô lớn tổ chức cuối tuần qua, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo UBND TP.HCM cùng hơn 150 đại biểu, G42 và liên danh nhà đầu tư trong nước đã ký thỏa thuận khung hợp tác dài hạn nhằm phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Tổng quy mô vốn dự kiến lên tới 2 tỷ USD, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của TP.HCM trong vai trò đầu mối hạ tầng số khu vực.
Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo không còn là một khái niệm mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn bùng nổ trên quy mô toàn cầu. Từ các mô hình ngôn ngữ lớn, hệ thống nhận diện hình ảnh cho đến các nền tảng phân tích dữ liệu theo thời gian thực, AI đang len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, phía sau sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ là những thuật toán thông minh, mà còn là một cuộc chạy đua hạ tầng công nghệ chưa từng có, nơi chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu đóng vai trò trung tâm.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thay đổi của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau những ứng dụng AI thông minh mà người dùng tiếp cận mỗi ngày – từ trợ lý ảo, dịch thuật tự động cho đến phân tích dữ liệu lớn
Các thương vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu thường xuyên vượt mốc 10 tỷ USD, thậm chí thương vụ lớn nhất đạt tới 40 tỷ USD. Quy mô “khổng lồ” này đã khiến ngành bảo hiểm rơi vào tình thế “stress”…
Nhiều chuyên gia cho rằng nếu chip bán dẫn được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”, thì kỹ sư thiết kế chip chính là những người khai thác mỏ vàng công nghệ mới của thế giới. Trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu, quốc gia nào sở hữu đội ngũ kỹ sư chất lượng cao sẽ nắm lợi thế lớn trong chuỗi giá trị công nghệ.
Trong thế kỷ XXI, sức mạnh của một quốc gia không còn chỉ được đo bằng tài nguyên thiên nhiên hay quy mô quân đội. Ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng chip bán dẫn mới chính là nền tảng của quyền lực công nghệ và an ninh quốc gia. Từ hệ thống vũ khí hiện đại, trí tuệ nhân tạo quân sự đến hạ tầng an ninh mạng, tất cả đều phụ thuộc vào những con chip nhỏ bé nhưng cực kỳ phức tạp.
